Người
đau khổ
sẽ nhận sự
đau khổ
này mà có trí tuệ. Nếu không
đau khổ
, họ sẽ không quán sát và không có trí tuệ. Không trí tuệ thì không hiểu biết. Không hiểu biết sẽ không thoát khỏi khổ đau. Vậy thôi! Thế nên phải nỗ lực và kiên trì hành thiền. Để rồi khi nhìn lại thế gian này sẽ không còn sợ hãi như trước nữa. Đức Phật thành đạo chính trong thế gian này chứ không phải ngoài thế gian này.
Hiểu biết chân lý thì sẽ không còn suy nghĩ và trở thành người có trí tuệ. Không hiểu biết thì suy nghĩ sẽ nhiều hơn trí tuệ hoặc chẳng có chút trí tuệ nào. Suy nghĩ nhiều mà không có trí tuệ sẽ
đau khổ
tận cùng.
Nếu nhìn sự vật với trí tuệ nội quán thì sẽ không bị dính mắc vào chúng. Tốt hay xấu đến, vui hay buồn đến, hãy nhìn chúng rồi để chúng ra đi thì bạn sẽ không dính mắc. Dầu tham lam hay sân hận có đến đi nữa bạn cũng dùng trí tuệ để nhìn thấy bản chất vô thường của chúng và đễ chúng tự ra đi. Nếu phản ứng lại chúng, yêu hay ghét chúng, thì rắc rối sẽ xảy ra. Phản ứng, không những chứng tỏ bạn là người không có trí tuệ mà còn làm cho
đau khổ
gia tăng.
Chúng ta muốn tìm một con đường dễ dàng. Nhưng không có
đau khổ
thì không có trí tuệ. Để cho trí tuệ chín muồi bạn phải ngã đổ và khóc than nhiều lần trong khi hành thiền.
Chuyện xấu không xảy ra và đập tan trái tim bạn chỉ để bạn có thể
đau khổ
và bỏ cuộc. Chúng xảy ra, đập tan bạn và xây dựng bạn lại từ đầu để bạn có thể trở thành tất cả những gì mình đáng trở thành.
Bí mật của hạnh phúc là hồn nhiên tận hưởng những điều bình dị. Bí mật của hạnh phúc là nụ cười an ủi với người đang
đau khổ
. Bí mật của hạnh phúc là trái tim trong sáng, không ích kỷ, không ác độc. Bí mật của hạnh phúc là cười với mọi người, không phải cười người. Bí mật của hạnh phúc là vui vẻ và sẵn sàng làm bất cứ điều gì cần làm. Bí mật của hạnh phúc là khao khát học hỏi, thay vì mong muốn dạy đời. Bí mật của hạnh phúc là có bạn bè biết thấu hiểu ta. Bí mật của hạnh phúc là buông bỏ ý niệm "Tôi" và "Của tôi". Bí mật của hạnh phúc là biết khi nào dừng trước khi bắt đầu. Bí mật của hạnh phúc là sẵn lòng đứng dậy sau khi ngã xuống. Bí mật của hạnh phúc là Tình yêu!
Thương và ghét, cả hai đều
đau khổ
bởi vì đều do tham ái gây ra. Muốn là khổ. Muốn mà không được cũng khổ. Ngay cả khi có được cái mà bạn muốn, cũng là
đau khổ
nữa, bởi vì khi được chúng, bạn lại lo sợ sẽ mất chúng. Làm sao có thể sống hạnh phúc khi tâm đầy lo sợ.
Quán sát kỹ càng chúng ta sẽ thấy hạnh phúc và
đau khổ
giống nhau. Nóng và lạnh cũng như vậy. Ta có thể chết thiêu vì lửa và chết cóng vì lạnh. Chẳng có gì hơn kém. Hạnh phúc và
đau khổ
cũng vậy. Ai ai cũng muốn hạnh phúc, chẳng có người nào muốn khổ đau. Niết bàn chẳng có ham muốn. Niết bàn chỉ có an tịch tĩnh lặng.
Thực ra, hạnh phúc chỉ là biến thể của
đau khổ
dưới một hình thái tế nhị. Dính mắc vào hạnh phúc cũng như dính mắc vào
đau khổ
nhưng bạn không thấy đó thôi. Đừng nghĩ rằng nắm giữ hạnh phúc là xa lìa
đau khổ
. Cả hai dính chặt vào nhau không thể tách rời. Đức Phật chỉ cho chúng ta biết
đau khổ
là kẻ thừa kế tai hại của hạnh phúc. Hãy xem
đau khổ
và hạnh phúc ngang nhau. Khi hạnh phúc khởi sanh, đừng quá vui mừng mà bị cuốn trôi đi. Khi
đau khổ
đến cũng đừng quá thất vọng mà bị nhận chìm vào dòng thác lũ.
Hạnh phúc và
đau khổ
chỉ khác nhau như màu hồng và màu tím. Đứng ở xa nhìn lại, tôi sẽ không còn phân biệt được giữa hai màu, chỉ nhớ lại rằng, cả hai đều là một thứ đam mê.
Cuộc sống thực sự không thể so sánh, bạn tưởng rằng bạn rất
đau khổ
, nhưng có những lúc, trong mắt người khác, nỗi
đau khổ
của bạn lại là một niềm hạnh phúc.
Ai nói được liệu một khoảng khắc hạnh phúc yêu thương hay niềm vui được hít thở khí trời hay đi dạo dưới ánh nắng rực rỡ và ngửi mùi không khí tươi mát lại không xứng đáng với tất cả những
đau khổ
và nỗ lực của đời người.
Thương và ghét, cả hai đều
đau khổ
bởi vì đều do tham ái gây ra. Muốn là khổ. Muốn mà không được cũng khổ. Ngay cả khi có được cái mà bạn muốn, cũng là
đau khổ
nữa, bởi vì khi được chúng, bạn lại lo sợ sẽ mất chúng. Làm sao có thể sống hạnh phúc khi tâm đầy lo sợ?