Friendship is not how you forget, but how you forgive, not how you listen but how you understand, not what you see but how you feel, and not how you let go but how you hold on. Tình bạn không phải là cách bạn quên mà là cách bạn tha thứ, không phải là cách bạn
lắng nghe
mà là cách bạn thấu hiểu, không phải là điều bạn nhìn thấy mà là cách bạn cảm nhận, và không phải là cách bạn từ bỏ mà là cách bạn giữ lấy.
Hãy cho hết những gì bạn nhận được. Và hãy
lắng nghe
tiếng gọi của lòng thương xót. Đừng nghĩ rằng cái ít ỏi bạn cho đi là to lớn. Và cái to lớn bạn nhận được là ít ỏi.
Có một truyền thuyết về con chim chỉ hót một lần trong đời, thánh thót hơn bất kể sinh vật nào trên mặt đất. Từ thời khắc nó rời tổ, nó đi tìm một cây gai, và không nghỉ ngơi cho tới khi nó tìm thấy. Rồi nó đâm ngực vào cái gai dài nhất và sắc nhất. Nhưng trong khi nó chết dần, nó vượt lên nỗi đau của bản thân để hót thánh thót hơn cả Sơn ca và Họa mi. Con Chim gai trả giá cho điệu ca đó bằng sinh mạng, và cả thế gian yên lặng để
lắng nghe
, và Chúa trời mỉm cười trên thiên đường, bởi điệu ca hay nhất của Chim gai chỉ nhờ trả giá bằng nỗi đau đớn lớn lao mà có được; Lao đến cái gai mà không biết về cái chết đang đến. Nhưng khi chúng ta ấn cái gai vào ngực mình, ta biết, ta hiểu… và ta vẫn làm.
Có một người đàn ông nào có thể cưỡng lại được một người đàn bà, khi người này có thời giờ và phương tiện sử dụng nghệ thuật của mình? Ai bỏ chạy thì không sợ thua, nhưng kẻ nào dừng lại
lắng nghe
và thích thú, sớm muộn gì rồi cũng vấp ngã, mặc dầu khôn.
Ngày hôm nay, trong cách ứng xử, tôi sẽ đặt mình vào vị trí của người đối diện để
lắng nghe
những cảm xúc của họ, để hiểu rằng những điều làm tôi tổn thương cũng có thể làm tổn thương đến họ.
Everyone hears what you say. Friends listen to what you say. Best friends listen to what you don’t say. Mọi người nghe điều bạn nói. Bạn bè
lắng nghe
điều bạn nói. Bạn thân
lắng nghe
điều bạn không nói.
Con trai chọn cách im lặng cho những nỗi buồn, họ không khóc òa lên như con gái, cũng không dễ dàng bày tỏ tâm sự với ai. Khi bạn muốn
lắng nghe
, đừng cố gắng hỏi hết câu này đến câu khác, hãy im lặng ngồi cạnh, siết chặt bàn tay đang run rẩy trong niềm đau ấy, và chờ họ sẻ chia.
Chúng ta đã dành bao nhiêu thời gian của đời mình ngồi trong quán cà phê với một ai đó để
lắng nghe
, để trải lòng hay để… không nói năng gì cả. Để nhìn nhau hoặc nhìn những chiếc thìa cứ lanh canh khuấy mãi trong ly. Có những người cho ta cảm giác chỉ cần ngồi cạnh trong một chiều nhạt nắng đã là đủ. Những khoảng khắc lặng thinh và bình yên ấy, tôi chỉ muốn đập nát cái đồng hồ của mình đi và thời gian sẽ chẳng trôi đi nữa…
Một bà cụ già mộ đạo từ một tỉnh kế cận đến Wat Ba Pong hành hương. Bà thưa với Ajahn Chah rằng bà chỉ có thể ở đây một thời gian ngắn mà thôi vì bà còn phải trở về nhà để coi chừng coi đổi mấy đứa chắt của bà. Bà cũng thưa với Ajahn Chah là vì bà đã quá già nên xin Ngài ban cho bà một thời pháp ngắn. Ajahn Chah trả lời: Này, bà cụ hãy
lắng nghe
! Ở đây không có ai hết, chỉ như vậy thôi. Không có ai là chủ nhân, không có ai già, không có ai trẻ, không có ai tốt, không có ai xấu, không có ai mạnh, không có ai yếu. Chỉ vậy thôi… vậy thôi. Tất cả đều trống rỗng, chỉ các yếu tố khác nhau của thiên nhiên tác dụng hỗ tương thôi. Không có ai sinh ra mà cũng chẳng có ai chết đi. Người nào nói về cái chết là người đó nói chuyện như đứa con nít không hiểu gì hết. Trong ngôn ngữ của tâm, nghĩa là ngôn ngữ của Phật Pháp, không hề có chuyện đó.
Tôi không có quyền gọi mình là người biết. Tôi đã và vẫn mãi là kẻ kiếm tìm, nhưng tôi đã ngừng chất vấn sách và các vì sao; tôi bắt đầu
lắng nghe
lời truyền thụ mà dòng máu của mình thì thầm. Câu chuyện của tôi không dễ chịu, nó không ngọt ngào và hài hòa như những câu chuyện được sáng tác; nó thấm đượm sự khờ khạo và hoang mang, sự điên rồ và những giấc mơ, giống như cuộc đời của tất cả những người không còn muốn tự lừa dối bản thân.
Vấn đề với
lắng nghe
, dĩ nhiên, là chúng ta không nghe. Có quá nhiều âm thanh trong đầu chúng ta đến nỗi ta chẳng nghe thấy gì cả. Cuộc hội thoại bên trong chỉ đơn giản là chẳng bao giờ ngừng. Nó có thể là giọng nói của ta hay bất cứ giọng nói nào ta muốn, nhưng nó là sự huyên náo không ngừng. Cũng như thế, chúng ta không thấy, và cũng như thế, chúng ta không cảm nhận, không chạm vào, không nếm.
Để thực sự thấu hiểu, chúng ta cần
lắng nghe
, không phải cần trả lời. Chúng ta cần
lắng nghe
kiên trì và chăm chú. Để giúp đỡ bất cứ ai mở cửa trái tim, chúng ta phải cho người đó thời gian, chỉ hỏi vài câu hỏi, cẩn thận hết sức có thể để giúp anh ta thổ lộ tốt hơn về trải nghiệm của mình.