Đạo đức là gì, cô hỏi.
Là sự phán đoán để phân biệt giữa đúng và sai, tầm nhìn để nhận ra sự thật, và lòng can đảm để hành động theo nó, là sự cống hiến cho điều tốt đẹp, và sự nhất quán đứng về phía cái tốt dù phải
trả giá
thế nào đi nữa.
Nhiều năm qua, tôi luôn học tập một việc, chính là không quay đầu lại, chỉ vì bản thân chưa từng làm chuyện gì phải hối hận, không hối hận vì những chuyện mình đã làm. Mỗi bước đi của cuộc sống, đều phải
trả giá
đắt. Tôi có được một ít những gì mình muốn, mất đi một ít những gì mình không muốn mất. Nhưng con người trên thế giới này, có phải ai cũng như vậy đâu?”
Tình yêu dường như chỉ là ảo giác. Trong tình yêu, hoặc là an toàn, hoặc là tự do, không thể cùng một lúc nắm được cả hai, và “thứ mà chúng ta yêu vẫn chỉ là bản thân tình yêu”. Có những tổn thương phải
trả giá
. Nhưng tình yêu mãi là một khát khao êm ả của con người, như nỗi khát khao của linh hồn cần một nơi cập bến. Tuy nhiên, linh hồn cứ mãi lang thang. Lang thang nên bất an thường trực. Tìm sự tĩnh tại thật dễ dàng mà cũng rất không.
Giá trị lớn nhất trong đời không phải là thứ bạn nhận được. Giá trị lớn nhất trong đời là con người bạn trở thành. Đó là lý do vì sao tôi muốn
trả giá
tốt cho mọi giá trị. Nếu tôi phải
trả giá
để có được nó, nó làm được gì đó cho con người tôi. Nếu tôi nhận được nó miễn phí, nó chẳng làm được gì cho con người tôi.
Chúng ta – những người bị săn lùng qua thác nghềnh của cuộc đời, trôi dạt xa khỏi nguồn cội, luôn bị đẩy tới cuối dòng và buộc phải bắt đầu lần nữa, nạn nhân và lại cũng là những kẻ bề tôi sẵn lòng của những quyền năng bí ẩn, chúng ta – những người mà nguồn an ủi đã trở thành huyền thoại xưa cũ và sự an toàn, một giấc mơ con trẻ, đã biết đến căng thẳng tới từng góc cạnh của sự tồn tại, nỗi kinh hoàng về thứ gì đó luôn mới mẻ trong từng thớ thịt. Mỗi giờ trong năm tháng của chúng ta đều kết nối với số phận của thế giới. Trong đau khổ và trong niềm vui ta đã sống qua thời gian và lịch sử vượt xa khỏi cuộc sống nhỏ bé của mình, dù chính chúng chẳng biết gì vượt ra ngoài chúng. Vì thế, mỗi chúng ta, thậm chí con người nhỏ bé nhất của nhân loại, cũng biết cả ngàn lần về thực tại của ngày hôm nay hơn cả người thông minh nhất giữa tổ tiên của chúng ta. Nhưng không gì được trao cho ta miễn phí; ta
trả giá
đến tận cùng.
Có một truyền thuyết về con chim chỉ hót một lần trong đời, thánh thót hơn bất kể sinh vật nào trên mặt đất. Từ thời khắc nó rời tổ, nó đi tìm một cây gai, và không nghỉ ngơi cho tới khi nó tìm thấy. Rồi nó đâm ngực vào cái gai dài nhất và sắc nhất. Nhưng trong khi nó chết dần, nó vượt lên nỗi đau của bản thân để hót thánh thót hơn cả Sơn ca và Họa mi. Con Chim gai
trả giá
cho điệu ca đó bằng sinh mạng, và cả thế gian yên lặng để lắng nghe, và Chúa trời mỉm cười trên thiên đường, bởi điệu ca hay nhất của Chim gai chỉ nhờ
trả giá
bằng nỗi đau đớn lớn lao mà có được; Lao đến cái gai mà không biết về cái chết đang đến. Nhưng khi chúng ta ấn cái gai vào ngực mình, ta biết, ta hiểu… và ta vẫn làm.
Phụ nữ phải
trả giá
cho mọi thứ. Đúng là họ nhận được nhiều ánh hào quang hơn đàn ông cho những thành tựu tương đương, nhưng họ cũng phải chịu nhiều tai tiếng hơn khi trượt ngã.
Có một truyền thuyết về con chim chỉ hót một lần trong đời, thánh thót hơn bất kể sinh vật nào trên mặt đất. Từ thời khắc nó rời tổ, nó đi tìm một cây gai, và không nghỉ ngơi cho tới khi nó tìm thấy. Rồi nó đâm ngực vào cái gai dài nhất và sắc nhất. Nhưng trong khi nó chết dần, nó vượt lên nỗi đau của bản thân để hót thánh thót hơn cả Sơn ca và Họa mi. Con Chim gai
trả giá
cho điệu ca đó bằng sinh mạng, và cả thế gian yên lặng để lắng nghe, và Chúa trời mỉm cười trên thiên đường, bởi điệu ca hay nhất của Chim gai chỉ nhờ
trả giá
bằng nỗi đau đớn lớn lao mà có được; Lao đến cái gai mà không biết về cái chết đang đến. Nhưng khi chúng ta ấn cái gai vào ngực mình, ta biết, ta hiểu... và ta vẫn làm.
Lý do nhiều người thất bại không phải là vì thiếu tầm nhìn mà là vì thiếu quyết tâm, và quyết tâm được sinh ra từ việc xác định những gì phải
trả giá
.