Đau Khổ

Tôi nghĩ khi bi kịch xảy ra, nó cho bạn hai lựa chọn. Bạn có thể khuất phục trước sự trống rỗng, nỗi trống trải tràn ngập trái tim bạn, phổi bạn, hạn chế khả năng bạn suy nghĩ, thậm chí là hít thở. Hoặc bạn có thể thử tìm ra ý nghĩa.

Không có con đường nào để đi vòng qua đau thương và mất mát: bạn có thể lảng tránh chừng nào bạn muốn, nhưng sớm hay muộn bạn vẫn phải đi vào trong nó, và hy vọng rằng có thể đi xuyên ra bên kia. Thế giới bạn tìm ở nơi đó sẽ không bao giờ giống như thế giới bạn bỏ lại sau.

Những con người đẹp nhất là những người từng bị đánh bại, từng đau khổ, từng tranh đấu, từng mất mát, và đã tìm được đường ra khỏi vực sâu. Những người này có lòng cảm kích, sự nhạy cảm và thấu hiểu đối với cuộc đời, cuộc đời đã làm họ tràn đầy sự cảm thông, sự dịu dàng và quan tâm yêu thương sâu sắc. Người đẹp không tự nhiên mà có.

Khi lạc thú phát sinh, nên hiểu rằng nó không phải là ta, là của ta. Khi đau khổ phát sinh, cũng nên hiểu rằng nó không phải là ta, là của ta, đau khổ hay khoái lạc đều biến mất. Nếu bạn không chấp giữ các hiện tượng xảy ra, không đồng hoá chúng với mình, không xem chúng là sở hữu của mình, tâm sẽ đạt được trạng thái quân bình. Sự quân bình này là chánh đạo, những lời dạy của Đức Phật, dẫn đến giải thoát.

Mỗi chúng ta đều có trong mình điều gì đó không thể bị khước từ, thậm chí dù nó khiến ta gào thét để chết. Ta là bản thân mình, đó là tất cả. Giống như truyền thuyết Celtic cổ về con chim với cái gai đâm vào ngực, vẫn hót hết mình và chết. Bởi vì nó phải làm như thế, nhận thức tự thân của nó chẳng thể ảnh hưởng hay thay đổi kết quả, phải không? Ai cũng ngân nga điệu ca nhỏ bé của mình, tin tưởng rằng đó là bài hát hay nhất trên đời. Bạn không thấy sao? Chúng ta tự tạo ra những cái gai của chính mình, và chẳng bao giờ ngừng đếm cái giá. Tất cả những gì ta có thể làm là chịu đựng nỗi đau, và bảo bản thân mình rằng điều đó đáng giá.

Khuynh hướng thông thường là lẩn tránh nỗi khổ, niềm đau, nhưng ta nên làm ngược lại. Nhận diện nó, nhìn sâu và tìm cách chuyển hóa nó. Nếu chỉ biết trốn chạy nỗi khổ, ta sẽ không có cơ hội chuyển hóa. Bởi thế cho nên Bụt dạy ta, trước hết là chấp nhận sự thật thứ nhất, sự thật là mình đang có khổ đau. Sau đó là nhìn sâu vào khổ đau để có thể tìm ra sự thật thứ hai là nguyên nhân đưa ta đến cái khổ đó. Đó là cách duy nhất để cho sự thật thứ ba, con đường hành trì để chuyển hóa khổ đau, đưa tới hạnh phúc có thể xuất hiện được.