Xa xỉ thì dễ hoá ra kiêu ngạo, kiệm phác thì dễ hoá ra quê mùa. Thà chịu tiếng quê mùa còn hơn là kiêu ngạo.
Chủ đề
Tu Thân, Dưỡng Tính
14 danh ngôn trong chủ đề Tu Thân, Dưỡng Tính
Tu thân bớt dục mọi bề Siêng năng cần kiệm gia tề đến nơi Đừng xa hoa, cấm ăn chơi Để dành để dụm để ngơi lúc cần Hiển vinh với nhục cũng gần Yên vui phải nhớ những lần nguy nan Đạo cao đức trọng mới sang Áo rách mà sạch hơn vàng tanh hôi
Giàu có làm đẹp nhà, đức làm đẹp thân, lòng rộng rãi thì thân thể thư thái, cho nên người quân tử phải giữ được ý niệm chân thành.
Đồ dùng bẩn thì biết rửa, tâm địa bẩn sao lại để yên.
Kẻ tiểu nhân nhàn rỗi thì làm điều bất thiện, không gì không làm. Khi nhìn thấy người quân tử thì cố gắng che đậy, giấu cái ác mà trưng điều thiện ra, nhưng vẫn bị nhìn thấu rõ cả gan ruột, đâu có ích lợi gì! Cho nên nói: sự thật bên trong tất sẽ thể hiện ra ngoài hình dáng. Bởi vậy, người quân tử cần phải cẩn trọng khi chỉ có một mình.
Tâm chẳng được điều “nghĩa” thì chẳng vui, thân chẳng được chút “lợi” thì chẳng yên.
Đạo đức chẳng trau giồi, học vấn chẳng chú trọng, nghe điều nghĩa mà không làm theo, có lỗi mà không sửa đổi, đó là những mối lo của ta.
Nói rằng muốn tu thân sửa mình trước hết cần phải làm cho mình ngay thẳng: Thân có uất giận, lòng không ngay thẳng được; có sự sợ hãi, lòng không ngay thẳng được; có điều ham muốn, lòng không ngay thẳng được; có sự lo lắng, lòng không ngay thẳng được.
Lời nói, việc làm so sánh với cổ nhân thì “đức” tiến (1); công danh phú quý phó mặc cho thiên mệnh (2), thì “tâm” nhàn (3); báo ứng (4) nghĩ đến con cháu, thì không làm xằng; hưởng thụ lo đến túng thiếu, thì tiêu dùng biết tiết kiệm. (1) Đức tiến: Đức hạnh một ngày một hay nên. (2) Thiên mệnh: Mệnh trời đã định cho người ta. (3) Tâm nhàn: Tâm thần khoan khoái không phiền não. (4) Báo: Có cho tất có báo; Ứng: Có cảm tất có ứng.
Mắt không theo người trông, tai không theo người nghe, miệng không theo người nói, mũi không theo người ngửi.
Vào tuổi tráng niên, khí huyết cương cường, nên răn về tranh đấu.
Nén được cơn giận nhất thời, bớt đi được nỗi sầu lo trăm ngày.
Trời cho ta giàu sang sung sướng, là chiều chuộng để cho ta dễ làm lành; trời bắt ta nghèo khổ lo buồn, là mài giũa để cho ta kiên gan, bền chí.
Người ta soi gương, thấy mặt bẩn, thì lau rửa ngay và khen gương tốt. Sao khi có tội lỗi, gặp được ai chỉ trích, thì lại ghét mà không ơn.