Blaise Pascal

Công lý, sức mạnh. – Rất đúng rằng điều gì công bằng cần phải được tuân theo; rất cần thiết rằng điều gì mạnh nhất cần phải được phục tùng. Công lý không có sức mạnh là bất lực; sức mạnh không có công lý là bạo ngược. Công lý không có sức mạnh bị chống đối, bởi luôn luôn có kẻ vi phạm; sức mạnh không có công lý bị lên án. Vì vậy chúng ta cần kết hợp công lý và sức mạnh, và để đạt được điều này, hãy khiến điều công bằng trở nên mạnh mẽ, và điều mạnh cần đảm bảo công bằng.

Công lý khó tránh khỏi tranh cãi; sức mạnh dễ dàng nhận ra và không bị tranh cãi. Vậy nên chúng ta không thể trao sức mạnh cho công lý, bởi vì sức mạnh mâu thuẫn với công lý, và tuyên bố chính bản thân mình là đúng. Và bởi vậy, không thể khiến điều đúng mạnh mẽ, chúng ta đã biến điều mạnh thành đúng.

Tính kiêu căng tự đại neo chắc trong trái tim con người đến nỗi một người lính, một thường dân đi theo quân đội, một người đầu bếp hay một người gác cổng cũng sẽ khoe khoang và muốn sự thán phục, và thậm chí ngay cả các triết gia cũng muốn nó; những người viết chống lại nó muốn có được danh vọng vì đã viết hay, những người đọc muốn có được danh vọng vì đã đọc, và có lẽ chính tôi người viết những dòng này cũng muốn điều đó.

Rất nguy hiểm khi giải thích quá rõ ràng với một người anh ta giống con vật thế nào mà không chỉ ra cho anh ta những điểm lớn lao của mình. Cũng rất nguy hiểm khi quá đề cao sự lớn lao mà không đề cập đến những phẩm chất tệ hại. Lại càng nguy hiểm hơn khi bỏ mặc anh ta đôi bên đều chẳng biết, nhưng sẽ giá trị nhất khi miêu tả cho anh ta cả hai mặt ấy.

Tất cả phẩm cách của chúng ta nằm ở trong suy nghĩ. Đây là nền cơ bản mà ta phải dùng đề phát triển bản thân, chứ không phải không thời gian, thứ ta không biết phải làm thế nào để lấp đầy. Vậy nên hãy lấy việc suy nghĩ chính đáng làm nhiệm vụ: đây là nguyên tắc của đạo đức.