Herta Müller

Nên nói thế nào về cơn đói kinh niên. Có lẽ có cơn đói có thể khiến bạn đổ bệnh vì đói. Nó đến thêm vào cơn đói mà bạn đã cảm thấy sẵn. Có cơn đói luôn luôn mới, bành trướng không thể thỏa mãn, vồ lấy cơn đói cũ chẳng bao giờ kết thúc mà bạn đã phải quằn quại để chế ngự. Làm sao bạn có thể đối mặt với thế giới nếu tất cả những gì bạn có thể nói về bản thân là bạn đang đói.

Một số người đem nỗi nhớ nhà ra để nói lên, để ca hát, để tản bộ, để ngồi nghỉ, để đi vào giấc ngủ, để bắt nó phải im lặng, thật lâu, và vô vọng. Có người nói theo thời gian, nỗi nhớ nhà mất đi những đặc điểm cụ thể, và bắt đầu âm ỉ, và chỉ đến lúc đó nó mới hoàn toàn nghiến ngấu ta, vì nó không còn tập trung vào một ngôi nhà vật chất. Tôi là một trong những người nói như thế.

Chúng ta càng được dùng nhiều từ ngữ, chúng ta càng tự do. Nếu chúng ta bị chặn miệng, ta sẽ cố thể hiện bản thân qua cử chỉ, thậm chí qua đồ vật. Chúng khó hiểu hơn, và không gây nghi ngờ ngay lập tức.