Người quân tử có ba việc phòng ngừa: Lúc nhỏ khí huyết chưa sung túc, phải giữ gìn sắc dục; khi đã trưởng thành khí huyết thịnh vượng, phải phòng ngừa tính ham tranh đấu; khi về già khí huyết suy nhược, cần tránh tính tự đắc tham lam.
Bộ sưu tập
Hán học danh ngôn
danh ngôn trong bộ sưu tập Hán học danh ngôn
Gần son thì đỏ, gần mực thì đen Gần người hiền thì sáng, gần người tài thì thông Gần người lành thì có đức, gần người ngu thì dại Gần kẻ nịnh hót thì a dua Gần đứa tham lam thì trộm cắp.
Hỡi ai lẳng lặng mà nghe Dữ răn việc trước, lành dè thân sau Trai thời trung hiếu làm đầu Gái thời tiết hạnh là câu trau mình.
Tiết kiệm, chất phác, đều là đức tốt của người ta.
Lo thắng người thì loạn, lo thắng mình thì yên.
Kẻ xa xỉ, thì giàu mà tiêu vẫn không đủ; kẻ kiệm ước, thì nghèo mà tiêu vẫn có thừa.
Người ta giữ được sáu chữ “Thiên lý (1), Quốc pháp (2), Nhân tình (3)” thì suốt đời không có tội lỗi. (1) Thiên lý: Lẽ phải tự nhiên ai cũng nên theo. (2) Quốc pháp: Phép nước, điều nên theo, điều nên tránh. (3) Nhân tình: Tính người hay, dở.
Tâm địa trầm tĩnh thì tự nhiên khoan khoái công minh.
Kẻ sĩ nhiều người cậy “tài” mà hỏng mất “nết”.
Tôi mỗi ngày xét mình ba điều. Làm việc cho người khác thành tâm chưa? Kết giao bạn bè đã giữ chữ tín chưa ? Kiến thức thầy truyền dạy, đã luyện tập chưa?
Người tri túc(1) không bao giờ nhục. (1) Tri túc: Biết được thế là đủ rồi, không ham mê theo đuổi nữa.
Bớt lo, bớt sầu, đừng phiền, đừng não, là một cách làm cho tâm ta bớt được nhiều bệnh.
Có sai lầm mà không sửa, đấy mới thật là sai lầm.
Biết người là khôn, biết mình là sáng.
Ham đức nhân mà không học, gặp cái xấu che lấp là ngu muội. Thích trí tuệ mà không học, gặp cái xấu là phóng đãng. Trọng chữ tín mà không học, gặp tệ xấu là tổn hại. Ưa tính ngay thẳng mà không học, gặp cái xấu che khuất là nóng nảy. Ham đức dũng mà không học hỏi, gặp thói xấu là phản loạn. Tính cương quyết mà thiếu học hỏi, gặp cái xấu là thành cuồng bạo.
Có ý niệm kiêu ngạo trong lòng thì phải diệt ngay, chớ để nó lớn lên; không nên buông thả lòng ham muốn; không nên thỏa mãn về chí hướng; không nên vui vẻ đến tột độ.
Xưa, nay người tầm thường mà bại hoại, đều là vì tính “lười”; người tài giỏi mà bại hoại, đều là vì tính “kiêu”.
Nhà phú quý nên học cách khoan dung, người thông minh nên học thói trung hậu.
Nghe lời vợ nói, trái tình cốt nhục, sao phải trượng phu, Trọng tiền của riêng, coi khinh cha mẹ, chẳng nên người con.
Đồ dùng đơn sơ mà sạch sẽ, chậu sành hơn vàng ngọc. Ăn uống giản dị mà tinh túy, rau vườn hơn món lạ.