Từ điển danh ngôn

Thời xa xưa, người ta viết rằng thật ngọt ngào và thích đáng khi chết vì đất nước. Nhưng trong chiến tranh hiện đại, chết chẳng có gì là ngọt ngào hay thích đáng. Bạn sẽ chết như một con chó chẳng vì lý do tốt đẹp gì.

Đức Phật dạy Ngài Ananda quán sát sự vô thường, quán tưởng cái chết trong từng hơi thở. Chúng ta phải hiểu sự chết. Chúng ta chết để được sống. Câu nầy có nghĩa gì? Chết là chấm dứt mọi hoài nghi, mọi vấn đề và sống ngay trong hiện tại. Không phải ngày mai chúng ta mới chết, chúng ta phải chết ngay bây giờ. Bạn có thể làm được điều này không? Nếu làm được, thì chẳng còn vấn đề gì nữa và bình yên tĩnh lặng sẽ đến với bạn.

Tất cả chúng ta đều sẽ chết, tất cả, đúng là trò huyên náo! Chỉ điều đó hẳn nên khiến ta yêu thương lân nhau, nhưng lại không như vậy. Chúng ta bị những điều tầm thường vô nghĩa làm khiếp sợ và đánh bại, chúng ta bị nghiến ngấu chẳng vì gì cả.

Sinh và tử của ta chỉ là một. Bạn không thể có cái này mà chẳng có cái kia. Người ta buồn rầu than khóc khi có ai chết, và vui cười hớn hở khi thấy một đứa trẻ sinh ra đời. Thật khôi hài làm sao! Đó chỉ là ảo tưởng mà thôi. Nếu muốn khóc, hãy khóc lúc có ai sinh ra. Hãy khóc từ cái gốc, vì không có sự sinh thành, cũng sẽ không có cái chết. Bạn hiểu được không?

Nếu bạn sợ bệnh, nếu bạn sợ chết thì hãy quán sát xem chúng từ đâu đến. Chúng đến từ sự sinh. Thế nên, đừng buồn khi có người chết. Cái khổ của họ trong đời này đã hết rồi. Chết là một chuyện tự nhiên thôi. Nếu bạn muốn buồn thì hãy buồn khi có người sinh ra đời: “ Tội nghiệp thay! Họ lại đến nữa rồi. Họ sắp phải đau khổ và chết nữa ”.