Rainer Maria Rilke

Tại sao bạn lại muốn xóa bỏ khỏi cuộc đời mình mọi nỗi bực bội, đau khổ và phiền muộn, vì rốt cuộc bạn đâu biết chúng đang dựng lên những gì trong mình? Tại sao bạn lại muốn hành hạ mình với câu hỏi chuyện này vì sao lại xảy ra và rồi sẽ dẫn tới đâu? Vì bạn biết đấy, rốt cuộc bạn đang ở giữa những chuyển dịch, và bạn mong muốn không gì hơn ngoài thay đổi. Nếu có gì không lành mạnh trong phản ứng của mình, hãy nhớ rằng bệnh tật là cách mà một sinh vật tự giải thoát khỏi những thứ xa lạ; và bạn đơn giản phải giúp nó để ốm, để đón nhận toàn bộ cơn bệnh và phát bệnh cùng nó, bởi đó là cách duy nhất để khỏe mạnh hơn.

Thứ nỗi buồn duy nhất nguy hiểm và không lành mạnh là thứ nỗi buồn chúng ta mang theo ra bên ngoài để dùng âm thanh nhấn chìm nó; như bệnh dịch được chữa trị một cách thiển cận và ngu dốt, chúng chỉ thu mình lại và sau thời gian ngắn lại bùng lên khủng khiếp hơn nhiều; và dồn lại trong chúng ta và là sự sống, sự sống không được sống, bị phủ nhận và đánh mất, sự sống có thể khiến ta chết.

Tôi thấy rằng nỗi buồn phần lớn là những phút giây căng thẳng mà chúng ta thấy tê liệt vì không còn nghe được những cảm xúc kinh ngạc của mình đang sống. Bởi chúng ta đơn độc với sự hiện diện xa lạ đã bước vào mình; bởi mọi thứ ta tin tưởng và quen thuộc bị lấy mất trong chốc lát; bởi chúng ta đứng giữa sự dịch chuyển khiến ta không thể đứng yên. Vì thế mà khi nỗi buồn qua đi: sự hiện diện mới bên trong, sự hiện diện được bổ sung, đã bước vào tim ta, bước vào căn phòng sâu nhất và thậm chí không còn ở đó - đã ở trong máu ta rồi. Và ta không biết nó là gì. Ta có thể dễ dàng tin rằng không có điều gì xảy ra, và dù vậy ta đã thay đổi, như một ngôi nhà thay đổi vì khách đã bước vào. Chúng ta không thể nói ai đã đến, có lẽ sẽ không bao giờ biết được, nhưng có nhiều dấu hiệu cho thấy tương lai đã bước vào ta theo cách này để có thể thay đổi trong ta từ rất lâu trước khi nó xảy ra. Và vì thế điều quan trọng là chúng ta cần ở một mình và chú tâm khi buồn: bởi khoảng khắc tưởng chừng như không biến cố và bất động mà tương lai tiến vào ta gần với cuộc đời hơn bất cứ thời điểm ồn ào ngẫu nhiên nào mà nó xảy ra từ bên ngoài. Ta càng lặng yên, ta càng kiên nhẫn và rộng mở trong nỗi buồn của mình, sự hiện diện mới càng tiến vào trầm lặng và sâu lắng, và nó càng thuộc về ta và trở thành vận mệnh của ta nhiều hơn.

Đừng cho rằng người đang an ủi bạn bây giờ sống không phiền não giữa những ngôn từ khẽ khàng và đơn giản đôi khi đem lại điều tốt lành cho bạn. Cuộc đời anh ta có thể cũng chứa đựng nhiều phiền muộn và đau khổ, thậm chí còn vượt xa bạn. Vì nếu không phải thế, hẳn anh ta đã không bao giờ tìm được những ngôn từ đó.