Kẻ có ích cho đời, tâm địa chắc hẳn hơn người; kẻ thụ dụng ở đời, tài tình quyết là không lộ (những người nông nổi, trong không có gì, như chiếc thuyền nan để không, nổi bềnh mặt nước, lung lay lúng liếng luôn luôn. Thuyền chở được nhiều, thì bao giờ trông cũng trầm trọng).
Chẳng lo buồn vì không có địa vị, chỉ lo không có đức tài xứng với địa vị ấy. Không cần lo người khác không hiểu mình, nên lo làm sao có năng lực khiến cho người khác biết mình.
Những kẻ biết người – đó là kẻ chín chắn. Những kẻ biết mình – đó là kẻ sáng suốt. Những kẻ chiến thắng kẻ khác – đó là kẻ có sức mạnh. Những kẻ chiến thắng bản thân mình – đó là kẻ kiên cường.
Việc người ta làm hoặc có khiến mới làm, việc thôi không làm hoặc có ai ngăn không làm, làm hay không làm không phải tại người ta mà nên được. Một hớp uống một miếng ăn cũng là việc có định trước, muôn sự đều đã chia định, muôn sự chẳng phải do người mưu tính mà nên, cả một đời người số mạng đều đã được an bài trước.
Người đi học có đức hiền Cháu con thông sáng kế liền đời sau Kẻ bất đức phải bảo nhau Cháu con ngu muội đời sau còn dài Con trai chẳng dạy nên trai Thì như lừa giống nuôi hoài công đi Con gái chẳng dạy bảo gì Không bằng nuôi lợn có khi ăn lòng Dạy răn từ lúc vỡ lòng Trước là lễ phép trong lòng phải ghi Hỏi thưa mà chẳng biết gì Thì coi như đứa ngu si nhất đời.
Không dạy mà cũng hiểu lời Chẳng phải là thánh ông trời sinh sao, Dạy rồi mới biết thấp cao Không phải người giỏi thì sao mà bày, Dạy rồi mà cũng không hay Không ngu thì cũng sánh bày lũ điên, Vất vả rồi mới nên hiền Nếu không có chí thì nên sao tầy.
Làm người mà học chẳng bền, Thì như đêm tối lần tìm lối đi. Như điếc nghe chẳng hiểu gì, Mắt trông thấy chữ mà như người mù. Bé mà chăm chỉ cần cù, Lớn khôn được việc thỏa bù công lênh. Ngay tâm tu sửa thân mình, An bang trị quốc gia đình ấm êm.
Nuôi con mà chẳng dạy con Ấy là lỗi bố đừng còn trách ai Dạy dỗ mà chẳng nghiêm bài Thì thầy lỗi nặng còn ai chối nào Học tập mà chẳng cần lao Thì bao nết xấu sẽ vào mình con Đi theo những bậc hiền hơn Chiếu soi chuyện cổ để còn xét kim
Nuôi con mà chẳng dạy dỗ, ấy là lỗi của người
cha
. Dạy học mà chẳng nghiêm, ấy là sự lười nhác của người thầy. Kẻ làm con mà chẳng học, chẳng phải điều thích đáng. Lúc nhỏ chẳng học thì già sẽ làm gì?