Làm điều nhân là do mình, chứ đâu có do người?
Bộ sưu tập
Hán học danh ngôn
danh ngôn trong bộ sưu tập Hán học danh ngôn
Ăn ở hết lòng, không có mảy may gian tà gọi là trung. Suy mình ra người để mọi người được đúng địa vị, được những điều mong muốn đó là thứ.
Ra khỏi nhà thì trang trọng như đón khách quý; tiếp xúc người thì kính cẩn như đang hành lễ.
Gia đình chứa trữ điều tốt lành, ắt có thừa phúc lành; gia đình chứa trữ điều chẳng tốt lành, ắt có thừa tai vạ. Bầy tôi giết vua, con giết cha, không phải là nguyên cớ một sớm một chiều, nguyên do dần dần đã lâu mà thành ra vậy, vì người lo liệu phòng bị những việc ấy không biết lo liệu phòng bị sớm.
Bậc quân tử có ba cái lo: lo rằng mình không nghe biết nhiều. Lo rằng mình đã biết nhiều nhưng không học được những điều đã biết. Lo rằng mình đã học được nhưng không thực hành được những điều đã học.
Học cho rộng, hỏi cho kỹ, suy nghĩ cho cẩn thận, phân xét cho sáng suốt, làm cho tận lực.
Giàu có làm đẹp nhà, đức làm đẹp thân, lòng rộng rãi thì thân thể thư thái, cho nên người quân tử phải giữ được ý niệm chân thành.
Đồ dùng bẩn thì biết rửa, tâm địa bẩn sao lại để yên.
Thường được nghe những câu ngang tai (1), thường gặp phải những việc phật ý (2), cũng là một sự mài giũa cho người ta được hay. (1) Câu ngang tai : Câu nói thẳng thường khó nghe. (2) Việc phật ý : Việc công bằng thường trái ý riêng.
Học giả nên thu liễm (1) tinh thần: ví như lò lửa, để tụ lại thì vừa nóng, vừa sáng mãi, tải ra thì chóng tàn. (1) Thu liễm: Thu lại, lượm lại, không để cho tản ra.
Trải qua một phen tỏa triết (1), tăng thêm một phần kiến thức. (1) Tỏa triết: Ngăn trở đè nén, không để cho như ý.
Tiếng người không cánh mà bay xa, tình người không rễ mà bám chặt.
Người quân tử trước hết cẩn thận về đức, có đức là có người, có người là có đất, có đất là có của cải, có của cải là có sử dụng.
Kẻ tiểu nhân nhàn rỗi thì làm điều bất thiện, không gì không làm. Khi nhìn thấy người quân tử thì cố gắng che đậy, giấu cái ác mà trưng điều thiện ra, nhưng vẫn bị nhìn thấu rõ cả gan ruột, đâu có ích lợi gì! Cho nên nói: sự thật bên trong tất sẽ thể hiện ra ngoài hình dáng. Bởi vậy, người quân tử cần phải cẩn trọng khi chỉ có một mình.
Tất cả do số mệnh, chút đỉnh chẳng do người.
Cầu người chọn mặt anh hùng, giúp người giúp lúc bần cùng khốn nguy.
Người ở nhờ lâu thành rẻ rúng, nghèo đến nhà thân cũng hóa sơ.
Cổng thành bị cháy một khi, ao cá bỗng bị vạ lây bất ngờ.
Tâm chẳng được điều “nghĩa” thì chẳng vui, thân chẳng được chút “lợi” thì chẳng yên.
Nhiều người yêu thành ra phúc; nhiều người ghét thành ra họa.