Giàu có làm đẹp nhà, đức làm đẹp thân, lòng rộng rãi thì thân thể thư thái, cho nên người quân tử phải giữ được ý niệm chân thành.
Chủ đề
Hán Học Danh Ngôn
572 danh ngôn trong chủ đề Hán Học Danh Ngôn
Đồ dùng bẩn thì biết rửa, tâm địa bẩn sao lại để yên.
Thường được nghe những câu ngang tai (1), thường gặp phải những việc phật ý (2), cũng là một sự mài giũa cho người ta được hay. (1) Câu ngang tai : Câu nói thẳng thường khó nghe. (2) Việc phật ý : Việc công bằng thường trái ý riêng.
Học giả nên thu liễm (1) tinh thần: ví như lò lửa, để tụ lại thì vừa nóng, vừa sáng mãi, tải ra thì chóng tàn. (1) Thu liễm: Thu lại, lượm lại, không để cho tản ra.
Trải qua một phen tỏa triết (1), tăng thêm một phần kiến thức. (1) Tỏa triết: Ngăn trở đè nén, không để cho như ý.
Tiếng người không cánh mà bay xa, tình người không rễ mà bám chặt.
Người quân tử trước hết cẩn thận về đức, có đức là có người, có người là có đất, có đất là có của cải, có của cải là có sử dụng.
Kẻ tiểu nhân nhàn rỗi thì làm điều bất thiện, không gì không làm. Khi nhìn thấy người quân tử thì cố gắng che đậy, giấu cái ác mà trưng điều thiện ra, nhưng vẫn bị nhìn thấu rõ cả gan ruột, đâu có ích lợi gì! Cho nên nói: sự thật bên trong tất sẽ thể hiện ra ngoài hình dáng. Bởi vậy, người quân tử cần phải cẩn trọng khi chỉ có một mình.
Tất cả do số mệnh, chút đỉnh chẳng do người.
Cầu người chọn mặt anh hùng, giúp người giúp lúc bần cùng khốn nguy.
Người ở nhờ lâu thành rẻ rúng, nghèo đến nhà thân cũng hóa sơ.
Cổng thành bị cháy một khi, ao cá bỗng bị vạ lây bất ngờ.
Tâm chẳng được điều “nghĩa” thì chẳng vui, thân chẳng được chút “lợi” thì chẳng yên.
Nhiều người yêu thành ra phúc; nhiều người ghét thành ra họa.
Hùm thiêng ở núi, oai vệ vô cùng, đến lúc sa cơ, cũng hèn, cũng nhục.
Đạo đức chẳng trau giồi, học vấn chẳng chú trọng, nghe điều nghĩa mà không làm theo, có lỗi mà không sửa đổi, đó là những mối lo của ta.
Vì thế người quân tử có đạo lớn, ắt phải có được bằng lòng trung tín, và sẽ mất đạo ấy bởi lòng kiêu ngạo và thói xa hoa.
Nói rằng muốn tu thân sửa mình trước hết cần phải làm cho mình ngay thẳng: Thân có uất giận, lòng không ngay thẳng được; có sự sợ hãi, lòng không ngay thẳng được; có điều ham muốn, lòng không ngay thẳng được; có sự lo lắng, lòng không ngay thẳng được.
Người ta thứ nhất phải “có chí” (1), thứ nhì phải “có thức” (2), thứ ba phải “có thường” (3). (1) Có chí: Để tâm vào việc gì và cố làm cho được. (2) Có thức: Hiểu biết tính người, việc đời. (3) Có thường: Bao giờ cũng vậy, không biến đổi, không gián đoạn.
Mõ vì kêu mà chóng thủng, dầu vì sáng mà chóng hao.