Người ta giữ được sáu chữ “Thiên lý (1), Quốc pháp (2), Nhân tình (3)” thì suốt đời không có tội lỗi. (1) Thiên lý: Lẽ phải tự nhiên ai cũng nên theo. (2) Quốc pháp: Phép nước, điều nên theo, điều nên tránh. (3) Nhân tình: Tính người hay, dở.
Chủ đề
Hán Học Danh Ngôn
572 danh ngôn trong chủ đề Hán Học Danh Ngôn
Tâm địa trầm tĩnh thì tự nhiên khoan khoái công minh.
Kẻ sĩ nhiều người cậy “tài” mà hỏng mất “nết”.
Tôi mỗi ngày xét mình ba điều. Làm việc cho người khác thành tâm chưa? Kết giao bạn bè đã giữ chữ tín chưa ? Kiến thức thầy truyền dạy, đã luyện tập chưa?
Người tri túc(1) không bao giờ nhục. (1) Tri túc: Biết được thế là đủ rồi, không ham mê theo đuổi nữa.
Bớt lo, bớt sầu, đừng phiền, đừng não, là một cách làm cho tâm ta bớt được nhiều bệnh.
Có sai lầm mà không sửa, đấy mới thật là sai lầm.
Biết người là khôn, biết mình là sáng.
Ham đức nhân mà không học, gặp cái xấu che lấp là ngu muội. Thích trí tuệ mà không học, gặp cái xấu là phóng đãng. Trọng chữ tín mà không học, gặp tệ xấu là tổn hại. Ưa tính ngay thẳng mà không học, gặp cái xấu che khuất là nóng nảy. Ham đức dũng mà không học hỏi, gặp thói xấu là phản loạn. Tính cương quyết mà thiếu học hỏi, gặp cái xấu là thành cuồng bạo.
Có ý niệm kiêu ngạo trong lòng thì phải diệt ngay, chớ để nó lớn lên; không nên buông thả lòng ham muốn; không nên thỏa mãn về chí hướng; không nên vui vẻ đến tột độ.
Xưa, nay người tầm thường mà bại hoại, đều là vì tính “lười”; người tài giỏi mà bại hoại, đều là vì tính “kiêu”.
Nhà phú quý nên học cách khoan dung, người thông minh nên học thói trung hậu.
Nghe lời vợ nói, trái tình cốt nhục, sao phải trượng phu, Trọng tiền của riêng, coi khinh cha mẹ, chẳng nên người con.
Đồ dùng đơn sơ mà sạch sẽ, chậu sành hơn vàng ngọc. Ăn uống giản dị mà tinh túy, rau vườn hơn món lạ.
Thấy gái đẹp mà nổi lòng dâm, vợ con chịu quả báo, Giấu oán giận mà ngầm làm hại, con cháu chịu vạ lây.
Trong nhà không thu xếp cho hòa thuận, mà đi kể truyện với láng giềng, thì chưa gọi là phải được.
Giữ mình chất phát, chuyên cần; dạy con phải theo nghĩa phép, Chớ tham lam của ngoại ý, chớ uống rượu quá say sưa.
Làm vua đức kính phải dày Bề tôi phải giữ lễ ngay trung thành Yêu con cha dưỡng đức lành Để con hiếu thảo phúc dành mai sau Anh chị hòa mục làm đầu Các em cung thuận bảo nhau hiền hòa Làm chồng uy đức tỏ ra Để cho vợ kính vợ hòa vợ theo
Anh em, chú cháu nên nhiều chia ít bù, Già trẻ, nội ngoại nên lễ phép, tôn kính.
Cách trị nhà cốt ở “hòa”, cách mưu sinh cốt ở “chăm”.